Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, 10 Kasım Atatürk’ü anma töreninde “Bugün eğer Ege’de Rumlar ve Türkiye’nin pek çok yerinde Ermeniler yaşamaya devam etseydi, bugün acaba Türkiye aynı milli devlet olabilir miydi?” diye konuştu. Başbakan Erdoğan’ın Kürtlere yönelik ‘beğenmeyen gitsin’ açıklamasının ardından, Gönül’ün sözleri, ‘Bu da Erdoğan’ın bakanı’ dedirtti.
AB toplantısı için Brüksel’de bulunan Gönül, Atatürk’ün başarısında “Fransız İhtilali ile başlayan milliyetçilik hareketleri nedeniyle Osmanlı’nın dayandığı milletler sisteminin tarihteki ömrünü tamamladığının tespit edilmesinin” belirleyici olduğunu savundu.
Atatürk’ün çok önemli bir adımının Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi olduğunu iddia eden Gönül, “Mübadelenin önemli olduğunu hangi kelimelerle anlatsam bilmiyorum ama eski dengelere bakarsanız, bunun önemi çok açık ortaya çıkacaktır. Bugün dahi Güneydoğu’da verilen mücadelede bu nation building’de kendilerini mağdur sayanların katkısını, özellikle tehcir sebebiyle mağdur sayanların katkısını reddedemeyiz. Türkiye’nin çağdaş, medeni olabilmesinde Cumhuriyet’in başlangıcındaki prensipler çok önemliydi” dedi.
Mübadele milyonları yerinden etti
Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi, 1923 yılında Lozan Antlaşması'na ek protokol uyarınca Türkiye'deki Rumların Yunanistan'a, Yunanistan'daki Müslümanların Türkiye'ye zorunlu göçü sürecine verilen addır. Mübadele sonucunda 1.5 ile 2.5 milyon Rum Yunanistan'a, 350-500 bin Türk Türkiye'ye zorunlu olarak göçmüştür.
Türkiye'de İstanbul ile Gökçeada ve Bozcaada'da oturan Rumlar, Yunanistan'da ise sadece Batı Trakya'da oturan Türkler mübadeleden muaf tutulmuşlardır. Değişimin çok büyük bir bölümü 1923-1924 yıllarında gerçekleşirken, 1930 İnönü-Venizelos sözleşmesine dek zorunlu göç uygulamasına devam edilmiştir.
Zorunlu göç gerek Türkiye gerek Yunanistan ekonomisinde yaklaşık 20 yıl süren ağır bir krize yol açmıştır.
Mübadele kararı sonrası Ermeniler de yerlerinden edilerek yaşanan katliamların önü açılmıştır.