Dünya piyasalarının korktuğu başına
geldi, ABD tahvil faizleri 2014’ten sonraki zirvesine çıkarken başta Wall
Street olmak üzere küresel borsalarda çöküş başladı.
New York Borsası’nın gösterge endeksi
Dow Jones’te kayıp bir ara yüzde 6’yı aşarken, endeks Türkiye saatiyle 24.00’da
cumaya göre yüzde 4.6 kayıptaydı. Piyasalardaki endişeyi gösteren korku endeksi
VIX ise bir günde yüzde 115 artarak tarihinin en büyük günlük sıçramalarından
birini yaşadı.
ABD’deki düşüş Türkiye piyasalarının
kapalı olduğu saatlerde gerçekleşirken dolar/TL uluslar arası piyasada 3.79
TL’nin üstüne çıktı. New York’taki düşüşle birlikte Türkiye’yle aynı kategoride
yer alan Brezilya ve Arjantin borsalarında da hızlı kayıplar yaşanırken sert
dalgalanmaların bugün domino etkisiyle tüm dünya piyasalarına yayılması
bekleniyor.
ABD ekonomisindeki toparlanmanın
etkisiyle Merkez Bankası FED’in yaptığı faiz artırımlarına uzun süredir
kayıtsız kalan ve yükselişini sürdüren borsalarda işlerin tersine dönmesine
neden olan gelişme bono faizlerinde son birkaç haftadır yaşanan yükseliş oldu.
10 yıllık ABD tahvillerinin faizi
yılbaşından Cuma kapanışına kadar yüzde 2.40’tan, 2.85’e kadar yükselmişti.
Ancak borsalar bu duruma aldırış etmeden rekor yükselişlerini sürdürdü. FED
eski Başkanı Alan Greenspan’in haftasonunda yaptığı ‘Borsada balon oluştu’
açıkladı.
Bu gelişmelerin ardından New York
Borsası haftaya son yılların en hızlı düşüşünü yaşayarak başladı. Borsadan
kaçan para ilk etapta güvenli liman olarak tahvil piyasasına yöneldi ve 10
yıllık tahvillerin faizi 2.74 seviyelerine kadar geriledi.
Borsadaki değer kaybının kaldıraçlı
işlemlerle işlem yapan yatırım fonlarının etkisiyle diğer piyasalara da
sıçraması bekleniyor. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu birçok gelişen ülkeye
yatırım yapan uluslar arası yatırım fonları borsadaki düşüş nedeniyle yaşanan
para çıkışını karşılayabilmek için öncelikle yüksek prim elde ettikleri gelişen
piyasalardaki varlıklarını satarak para bulmaya çalışıyor.
Bu da ekonomisi sıcak para akışına bağlı
olan Türkiye benzeri ülkelerin piyasalarında hızlı dalgalanmalara neden oluyor.