Türkiye’nin ekonomik büyümesine katkı sağlamak ve büyük
projelere kaynak yaratmak amacıyla oluşturulan Türkiye Varlık Fonu’nun (TVF)
yurtdışından kaynak temininde proje bazlı finansman yöntemini kullanması, ülke
bazında Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın son dönemde ziyaret ettiği Körfez
ülkeleri ve Rusya’nın ön plana çıkması bekleniyor.
Reuters’a bilgi veren TVF hakkında bilgi sahibi kaynaklara
göre, fonun ilk etapta yurt dışından 20-25 milyar dolara ulaşan bir kaynak
sağlaması öngörülürken finansmanda hangi ülkelerin ön plana çıkağının anahtarı
ise Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın son dönemde gerçekleştirdiği yurt dışı
ziyaretlerde yatıyor.Erdoğan Şubat’ta Suudi Arabistan, Katar ve Bahreyn’i
ziyaret ederken geçen hafta sonu ise Rusya’ya günübirlik bir ziyarette bulundu.
Her dört ülkede petrol bakımından oldukça zengin ve kendi varlık fonlarını yönetiyor.
‘İLK ETAPTA KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN GELECEK’
Reuters’a bilgi veren AKP’nin ekonomiden sorumlu Genel Başkan
Yardımcısı Şaban Dişli “TVF kanalı ile ilk etapta körfez ülkelerinden önemli
bir kaynak Türkiye’ye gelecektir. Rusya ile de daha önce görüşülen proje
kapsamında ortak işbirliği yapılabilir” dedi.
Öte yandan konunun hassasiyeti nedeniyle ismini vermek
istemeyen üst düzey bir ekonomi yetkilisi, “Büyük projelerin finansmanı
açısından bakıldığında ilk hedef Körfez ülkeleri olacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
ziyaretleri bu kapsamda çok önemliydi. Körfez ülkelere gerçekleştirilen tüm
ziyaretlerde TVF gündeme geldi ve hepsinden de pozitif geri dönüş alındı” dedi
ve ekledi:
“TVF’den Çanakkale ve Kanal İstanbul gibi birkaç büyük proje
ile 20-25 milyar dolar kaynak girişi bekliyoruz. Yatırım yapılabilir ülke
notunu yeniden almak genel olarak 4-6 yıl sürüyor. Bu sürede ortaya çıkabilecek
maliyetin TVF tarafından en azından kısmen telafisi öngörülüyor.”
KAMU HİSSELERİ FONA DEVREDİLMİŞTİ
TVF geçen yıl Ağustos’ta kurulmuş ve Türkiye’nin en büyük
bazı kurum ve şirketlerdeki kamu hisseleri fona devredilmişti.
Başbakan Yardımcısı Nurettin Canikli de TVF’nin sağlayacağı
imkanların savunma sanayi, uzayla ilgili yatırımlar, dönüşüm projeleri, Kanal
İstanbul gibi mega projeler, otoyollar ve şehir hastaneleri gibi projelerin
finansmanında kullanılacağını belirterek, TVF’nin kamunun donuklaşmış
varlıkları üzerinden likit kaynaklar oluşturarak büyük, stratejik ve teknolojik
yatırımlar için uzun vadeli finansman oluşturma projesi olduğuna dikkat
çekiyor.
TVF’DE İSLAMİ FİNANS ÖNEMLİ ROL OYNAR, İLK İŞLEM BU YIL
Türkiye’nin 10-15 yıla ulaşan uzun vadeli fon sağlamak
istediği Çanakkale Köprüsü ve Kanal İstanbul gibi projelerin genel olarak
inşaat bazlı olması nedeniyle faiz içermeyen İslami finansman yöntemine de
uygun olması Körfez ülkelerini TVF’de bir adım öne çıkarabilmesinde önemli bir
etken.
Körfez ülkeleri ekonomilerinin yapısı gereği daha çok İslami
finansmanın da temelini oluşturan faiz içermeyen, kira ya da düzenli getirisi bulunan
gayrimenkule dayalı finansman yöntemlerini tercih ediyor.
Canikli Reuters ile geçen hafta gerçekleştirdiği söyleşide
“Görüşmeler Körfez ülkelerinin yanı sıra, ABD ve Avrupa’daki bazı ülkelerle de
sürüyor. Onların ilgisi var. Uzakdoğu’dan da TVF’ye ciddi bir ilgi söz konusu.
Bu yıl ilk imza atarız diye düşünüyorum” dedi.
RUSYA İLE 1 MİLYAR DOLARLIK FON ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR
Yetkililerin Reuters’a verdiği bilgiye göre Körfez ülkeleri
ile görüşmeler sürerken bir diğer taraftan da Rusya ve Avrupalı bir fon ile de
çalışmalar oldukça hızlı ilerliyor.
“İlk etapta Çanakkale Köprüsü ve Kanal İstanbul için TVF
kanalıyla önemli bir kaynağın sağlanması mümkün” diyen Dişli, “TVF kanalı ile
Türkiye’ye elbette önemli bir kaynak gelecektir, Rusya ile de daha önce
görüşülen proje kapsamında ortak işbirliği makul görünüyor” dedi.
Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Türkiye-Rusya ortak yatırım
fonunun 1 milyar dolarlık sermayeyle kurulacağını ilk olarak Ekim 2016’da
söylemişti.
Erdoğan’ın Rusya ziyaretine katılan basın organlarında yer
alan haberlerde ise TVF ve Rusya Doğrudan Yatırım Fonu’nun, Türkiye-Rusya
Yatırım Fonu kurmak için mutabakat anlaşması imzaladığını haberleri yer aldı.
Haberlerde fon tutarının ilk etapta 1 milyar dolara kadar ulaşabileceği
belirtildi.
TVF Başkanı Mehmet Bostan da Şubat ayı sonunda Reuters’la
gerçekleştirdiği söyleşide yürütülen çalışmalar sonunda üç fon ile sözleşme
imzalamaya hazırlandıklarını belirterek “Şu anda halihazırda üç ülke fonu ile
iyi niyet sözleşmesi imzalamak üzereyiz” demişti.
TVF’nin internet sitesinde yer alan bilgide gelecek 10-15 yıl
içinde Türkiye’de yapılacak altyapı yatırımlarına dikkat çekilerek, “Kamu
sektörü ve özel sektörde yaklaşık 1 trilyon dolarlık altyapı iyileştirmesi
beklenmektedir” görüşüne yer verildi.